การยับยั้งเชื้อราจากอากาศโดยการใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพและสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ

  • นัทกาน ศรัทธานุ และ จำรูญศรี พุ่มเทียน

Abstract

งานวิจัยนี้ได้ศึกษาประสิทธิภาพของสารสกัดจากดอกราชพฤกษ์ น้ำมันหอมระเหยราชพฤกษ์ และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพที่ผลิตโดย Candida mucifera NJP25 ที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อรา โดยเก็บตัวอย่างเชื้อราในอากาศภายในอาคารห้องสมุดโดยใช้เครื่อง Air sampler พบปริมาณเชื้อราในห้องสำนักงานและห้องสมุดที่ 23.42 และ 30.60 CFU/m3 ตามลำดับ ประสิทธิภาพของสารยับยั้งการเจริญของราทดสอบด้วยวิธี microdilution มีค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่สามารถฆ่าเชื้อราได้ (Minimum fungicidal concentration: MFC) พบว่าน้ำมันหอมระเหยราชพฤกษ์มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อราได้ดีที่สุด น้ำมันหอมระเหยราชพฤกษ์ สารลดแรงตึงผิวชีวภาพจากยีสต์ และสารสกัดดอกราชพฤกษ์โดยมีค่า MFC ต่อราทดสอบ Penicillium sp. เป็น 2.5, 5 และ 10 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ การทดสอบเจลหอมปรับอากาศที่มีสารผสมของน้ำมันหอมระเหย ราชพฤกษ์และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ ที่ความเข้มข้นสารของแต่ละชนิดเท่ากับ 5 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ต่อการทำลายเชื้อราที่ปลูกเชื้อบนแผ่นกระดาษโดยติดตามปริมาณของราที่อยู่รอดได้ พบว่าใน 5 วันแรก เจลหอมผสมสารผสมของน้ำมันหอมระเหยราชพฤกษ์และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ มีประสิทธิภาพทำลายการเจริญของรา Penicillium sp. ได้ 100 เปอร์เซ็นต์ เมื่อผ่านไป 7 วัน พบว่ายังสามารถยับยั้งการเจริญของเชื้อรามากกว่า 99 เปอร์เซ็นต์ ในงานวิจัยนี้สารยับยั้งเชื้อราทางชีวภาพที่ผสมน้ำมันหอมระเหยราชพฤกษ์และสารลดแรงตึงผิวชีวภาพจากยีสต์ มีประสิทธิภาพที่ดีและสามารถนำไปใช้เพื่อลดการปนเปื้อนของเชื้อราภายในอาคารได้

References

1. ศิริลักษณ์ วงษ์วิจิตสุข. อันตรายและการควบคุมจุลินทรีย์ในอากาศภายในโรงงานอุตสาหกรรม. วารสาร มฉก. วิชาการ
2553;13(26):65-80.
2. ศิริพร ศรีเทวิณ, กาญจนา นาถะพินธุ. การปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ในบรรยากาศในโรงพยาบาลขนาดที่แตกต่างกัน.
วารสารวิจัย มข. 2555;12(1):92-101.
3. กิตติมา เกตุสอาด, สุวิชา พรหมจันทึก. การศึกษาประสิทธิภาพของน้ำมันหอมระเหยและสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ
ในการยับยั้งเชื้อราที่แยกได้จากผลิตภัณฑ์สิ่งทอและเครื่องหนัง. โครงงานพิเศษปริญญาตรี สาขาวิชาจุลชีววิทยา
อุตสาหกรรม คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ. สมุทรปราการ; 2557.
4. Aneja KR, Sharma PC, Joshi RM. In vitro efficacy of amaltas (Cassia fistula L.) against the
pathogens causing otitis externa. Jundishapur J Microbiol 2011;4(3):175-83.
5. Gomaa EZ. Antimicrobial activity of a biosurfactant produced by Bacillus licheniformis strain M104
grown on whey. Braz Arch Biol Technol 2013;56(2):259-68.
6. Poomtien J, Thanasukhonphat T, Songmark P, Jindamorakot S, Thaniyavarn J. Biosurfactant
act as antimicrobial properties produced by Candida mucifera NJP25. In: proceedings of the Burapha University International Conference, July 10-12, 2015; Chonburi, Thailand; 2015. p. 839-47.
7. พัลลพ ตันแก้ว, ผาณิตา โกมลมาลย์, จงกล ใจมูลวงศ์, เพราพิลาศ อินตะยศ, บงกชวรรณ สุตะพาหะ. การสำรวจหา
จุลชีพในบรรยากาศห้องผ่าตัดของโรงพยาบาลห้องเรียนและห้องประชุมของสถานศึกษา เปรียบเทียบระหว่างการใช้
เครื่องดักจับเชื้อกับวิธีวางจานอาหารเลี้ยงเชื้อ. วารสารเทคนิคการแพทย์เชียงใหม่ 2552;42(1):25-36.
8. Bhalodia NR, Nariya PB, Shukla VJ. Antibacterial and antifungal activity from flower extracts of
Cassia fistula L.: an ethnomedicinal plant. Int J Pharm Technol Res 2011;3(1):160-68.
9. กนกพร พูนผล. การยับยั้งการเติบโตและการผลิตอะฟลาทอกซินของเชื้อราในถั่วลิสงด้วยสารสกัดสมุนไพร.
วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต ภาควิชาเทคโนโลยีชีวภาพ, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. กรุงเทพฯ; 2555.
10. Narayanan V, Seshadri TR. Proanthocyanidins of Cassia fistula. Indian J Chem 1972;10:379-81.
11. Mane VD, Rajput PR, Malpan MO, Bhokare DD. Phytochemical investigation and antibacterial
activity of various extract of cassia fistula plant. Int J Chem Res 2012;3(1):13-6.
12. Phongpaichit S, Rungjindamai N, Rukachaisirikul V, Sakayaroj J. Antimicrobial activity in cultures
of endophytic fungi isolated from garcinia species. FEMS Immunol Microbiol 2006;48:367-72.
13. Yoo SK, Chung KS, Kim J, Lee JH, Hong SM, Yoo SJ. Constants activates suppressor of
overexpression of constants 1 through flowering Locus T to promote flowering in arabidopsis.
ASPB 2005;139(2):7708.
Published
2018-02-26
How to Cite
ศรัทธานุ และ จำรูญศรี พุ่มเทียน, นัทกาน. การยับยั้งเชื้อราจากอากาศโดยการใช้สารออกฤทธิ์ทางชีวภาพและสารลดแรงตึงผิวชีวภาพ. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ (ผ่านการรับรองคุณภาพอยู่ในฐานข้อมูล Thai-Journal Citation Index (TCI) กลุ่มที่ 1), [S.l.], v. 3, n. 2, p. 18-28, feb. 2018. ISSN 2408-266X. Available at: <http://scijournal.hcu.ac.th/ojs/index.php/scijournal/article/view/117>. Date accessed: 20 june 2018.