การศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการผลิตสารยับยั้งแบคทีเรียโดยเชื้อราจากป่าชายเลน

  • สุรีย์พร เอี่ยมศรี และ สุพัตรา เมืองฮาม

Abstract

นำเชื้อราที่คัดแยกจากป่าชายเลนทั้งหมด 30 ไอโซเลต มาเพาะเลี้ยงบนอาหารเพาะเลี้ยงเชื้อ Potato dextrose broth (PDB) แล้วนำน้ำเลี้ยงเชื้อรามาทดสอบการยับยั้งแบคทีเรียก่อโรค จำนวน 8 สายพันธุ์ ได้แก่ Bacillus cereus, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, S. haemolyticus, Streptococcus sp., Salmonella sp., Shigella sp. และ Vibrio parahaemolyticus พบว่าราเส้นใยที่คัดแยกได้มีความสามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียก่อโรคได้ดี คือ ไอโซเลต MBK 002, MPU 005 และ MSA 003 โดยแสดงฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียแกรมบวก (B. cereus และ S. aureus) ได้ดีกว่าแบคทีเรียแกรมลบ คัดเลือกราเส้นใยทนเค็มที่ให้ผลการทดสอบเบื้องต้นดีที่สุด คือ MBK 002, MPU 005 และ MSA 003 จากทำการศึกษาความเข้มข้นของเกลือ แหล่งคาร์บอน และแหล่งไนโตรเจนที่เหมาะสมต่อการสร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพ พบว่าเชื้อราทั้ง 3 ไอโซเลต สร้างสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพที่สูงในสภาวะที่มีความเข้มข้นเกลือ เท่ากับ 0-5 เปอร์เซ็นต์ และเมื่อใช้ sucrose และ glucose เป็นแหล่งคาร์บอน sodium nitrate, tryptone และ yeast extract เป็นแหล่งไนโตรเจน ตามลำดับ สารสกัดหยาบเอทิลอะซิเตรทของเชื้อราป่าชายเลนแต่ละชนิดมีฤทธิ์ยับยั้งแบคทีเรียก่อโรคที่แตกต่างกัน โดยมีโซนยับยั้งอยู่ในช่วง 7.4-17.0 มิลลิเมตร เมื่อทดสอบด้วยวิธี disc diffusion test และมีค่าความเข้มข้นต่ำสุดที่มีฤทธิ์ในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย (Minimum inhibitory concentration: MIC) อยู่ในช่วง 1.25-5 มิลลิกรัมต่อมิลลิเมตร เมื่อทดสอบด้วยวิธี microtube dilution method

References

1. Jones EBG, Hyde KD. Introduction to Thai fungal diversity. In: Jones EBG, Tanticharoen M, Hyde KD, editors. Thai Fungal Diversity. Bangkok: BIOTEC; 2004. p. 7-35.
2. ทินกร รสรื่น. สารยับยั้งจุลชีพที่สร้างโดยราเอนโดไฟต์จากใบและกิ่งเสม็ดขาว Melaleuca cajuputi. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ; 2557.
3. Joel EL, Bhimba BV. Evaluation of secondary metabolites from mangrove associated fungi Meyerozyma
guilliermondii. Alex J Med 2013;49:189-94.
4. พงศกร ทิพย์สุวรรณ และ รุ่งนภา ทองสนธิ. ฤทธิ์ต้านจุลินทรีย์ของราเส้นใยและยีสต์ทนเค็มที่คัดแยกจากป่าชายเลน. โครงงานพิเศษปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาจุลชีววิทยาอุตสาหกรรม, มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ. สมุทรปราการ; 2558.
5. Shukla S, Shukla H, Pandey AK. Optimization of various parameters for production of antimicrobial compounds by Fusarium roseum FGCC#61. WJPPS 2014;3(12):890-905.
6. Gogoi DK, Boruah HD, Saikia R, Bora TC. Optimization of process parameters for improved production of bioactive metabolite by a novel endophytic fungus Fusarium sp. DF2 isolated from Taxus wallichiana of North East India. World J Microbiol Biotechnol 2013;24:79-87.
7. Smitha SL, Rosamma P. Antibiotic production by a marine fungus Penicillium citrinum S36 through solid state fermentation: optimization by response surface methodology. Int J Res Biomed Biotechnol 2014;4(1):6-13.
8. วัชรินทร์ รุกขไชยศิริกุล, เสาวลักษณ์ พงษ์ไพจิตร, เยาวภา สุขพรมา. สารต้านจุลินทรีย์จากเชื้อราเอนโดไฟท์ที่คัดเลือกจากหญ้าทะเลและพืชป่าชายเลน. สงขลา: คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2554.
9. Hairong H, Xiaobo W, Li G, Jiang L, Zhao YM, Babak J. Prevalence and drug resistance of nontuberculous mycobacteria, northern China. Emerg Infect Dis 2008;20(7):1252-63.
10. สีหนาท ประสงค์สุข. การผลิตสารต้านเชื้อราจากยีสต์ Aureobasidium pullulans สายพันธุ์เขตร้อนที่คัดแยกได้ในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.
11. สุวรรณา จันทสุบรรณ. ราเอนโดไฟต์ที่แยกจากใบประยงค์ Aglaia odorata Lour. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาเทคโนโลยีชีวภาพ, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ; 2547.
12. Zainuddin N, Alias SA, Lee CW, Ebel R, Othman NA, Mukhtar MR, et al. Antimicrobial activities of marine fungi from Malaysia. Bot Mar 2010;53:507-13.
13. Swathi J, Sowjanya K, Narendra K, Reddy R, Satya A. Isolation, identification and production of bioactive metabolites from marine fungi collected from coastal area of Andhra Pradesh, India. J Pharm Res 2013;6:663-6.
14. กิตติพงษ์ มิตรขุนทด, สุพัตรา โพธิ์เอี่ยม, เกษม สร้อยทอง. ความเป็นพิษต่อเซลล์และฤทธิ์ยับยั้งเชื้อจุลินทรีย์ของสารสกัดหยาบจาก Metarhizium anisopliae. ใน: เอกสารการประชุมวิชาการแห่งชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน ครั้งที่ 9 วันที่ 6-7 ธันวาคม 2555. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกําแพงแสน. นครปฐม; 2555. หน้า 219-27.
Published
2018-02-26
How to Cite
เอี่ยมศรี และ สุพัตรา เมืองฮาม, สุรีย์พร. การศึกษาสภาวะที่เหมาะสมต่อการผลิตสารยับยั้งแบคทีเรียโดยเชื้อราจากป่าชายเลน. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ (ผ่านการรับรองคุณภาพอยู่ในฐานข้อมูล Thai-Journal Citation Index (TCI) กลุ่มที่ 1), [S.l.], v. 3, n. 2, p. 29-41, feb. 2018. ISSN 2408-266X. Available at: <http://scijournal.hcu.ac.th/ojs/index.php/scijournal/article/view/119>. Date accessed: 17 oct. 2018.