การวิเคราะห์ความต้องการระบบสารสนเทศทางทันตกรรมเพื่อใช้งานทางคลินิก

Analysis of requirements in dental health informatics for clinical application

  • วันวิสาข์ ศรีสุเมธชัยและบวร คลองน้อย
Keywords: สารสนเทศทางทันตกรรม, การวิเคราะห์ระบบ, การออกแบบระบบ

Abstract

          การศึกษาครั้งนี้เพื่อวิเคราะห์ความต้องการในการพัฒนาระบบสารสนเทศทางทันตกรรม ฐานข้อมูลผู้รับบริการทางทันตกรรม และการบันทึกข้อมูลต้นทุนในการรักษาทางทันตกรรมเพื่อนำไปใช้งานทางคลินิก โดยแบ่งออกเป็น 2 ระยะประกอบด้วย ระยะแรกเป็นการเก็บรวบรวมและประเมินความต้องการใช้งานข้อมูลทางด้านคลินิกทันตกรรม ระยะที่สองเป็นการนำผลจากระยะแรกมาวิเคราะห์และพัฒนาระบบสารสนเทศทางทันตกรรมด้วยการออกแบบสอบถาม เพื่อเก็บข้อมูลความต้องการใช้งานจากทันตแพทย์และผู้ช่วยทันตแพทย์ ทั้งในกลุ่มของโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชน เพื่อนำมาวิเคราะห์และพัฒนาระบบสารสนเทศ โดยการประยุกต์ขั้นตอนการวิเคราะห์ระบบจากทฤษฎีน้ำตก (water fall model) และทำการทดสอบเพื่อตรวจความตรงของรายละเอียดระบบสารสนเทศทางทันตกรรมจากทันตแพทย์ และ ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการใช้ข้อมูลทางคลินิกทันตกรรม รวมถึงทดสอบประเมินผลระบบสารสนเทศทางทันตกรรมและประเมินความพึงพอใจต่อการใช้งาน พบว่าปัจจัยที่มีผลต่อความคิดเห็นในการพัฒนาระบบสารสนเทศเฉลี่ยอยู่ที่ 3.73 (SD = 0.493) ปัจจัยรวมด้านคุณลักษณะและรูปแบบของโปรแกรมเฉลี่ยอยู่ที่ 3.92 (SD = 0.884) ปัจจัยรวมต่อคุณลักษณะเด่นของรูปแบบสารสนเทศอยู่ที่ 1.10 (SD = 0.185) และปัจจัยรวมต่อคุณลักษณะความปลอดภัยของระบบเฉลี่ยอยู่ที่ 4.22 (SD = 0.560) การประเมินความต้องการด้านสารสนเทศทางทันตกรรมนี้แสดงให้เห็นว่าทันตแพทย์และผู้ช่วยทันตแพทย์มีความต้องการในส่วนของการก่อให้เกิดการพัฒนาระบบสารสนเทศคลินิกทันตกรรมอยู่ในเกณฑ์เห็นด้วยระดับมาก แต่ในหน่วยงานทันตกรรมที่เข้ารับการประเมินนี้ยังมีอุปกรณ์คอมพิวเตอร์จำนวนน้อย ซึ่งอาจจะมีผลต่อการนำระบบสารสนเทศเข้ามาใช้งาน ดังนั้นจึงควรมีการศึกษาเกี่ยวกับความเป็นไปได้ในการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานเพื่อเพิ่มศักยภาพในการนำข้อมูลสารสนเทศมาใช้ในการปฏิบัติงานคลินิกทันตกรรม

References

1. Umar H. Capabilities of computerized clinical decision support systems: the implications for the practicing dental professional. J Contemp Dent Pract 2002;3(1):27-42.
2. Schleyer TK. Digital dentistry in the computer age. J Am Dent Assoc 1999;130(12):1713-20.
3. Atchison KA. Using information technology and community-based research to improve the dental health-care system. Adv Dent Res
2003;17:86-8.
4. Kim JH, So SG, Joo KS. Development and performances of a dental digital radiographic system using a high resolution CCD image sensor. In Nuclear Science Symposium Conference Record; Oct 16-22, 2004; IEEE; 2004. p.1649-53.
5. Schuller-Götzburg P, Suchanek J. Forensic odontologists successfully identify tsunami victims in Phuket, Thailand. Forensic Sci Int
2007;171:204-7.
6. Dawidson I. The dental identification of the Swedish tsunami victims in Thailand. Forensic Sci Int 2007;169:47-8.
7. Petju M, Suteerayongprasert A, Thongpud R, Hassiri K. Importance of dental records for victim identification following the Indian ocean tsunami disaster in Thailand. Public Health 2007;121(4):251-7.
8. วิจิตร ธรานนท์. การพัฒนาโปรแกรมส􀄞ำหรับระบบงาน ทันตกรรมผ่านระบบสื่อสาร. [อินเตอร์เน็ต]. 2553
[เข้าถึงเมื่อ 10 มี.ค. 2553]. เข้าถึงได้จาก: http:// service.nectec.or.th/project0/pgShowPrj. php?chrFlg01=1&chv- CodPrj= R14916& color=brown
9. บุญเอื้อ ยงวานิชชากร. สิทธิประโยชน์การรับบริการ ทันตสุขภาพตามนโยบายหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า. [อินเตอร์เน็ต]. n.d. เข้าถึงได้จาก: http://www. netforhealth.net/ruraldent/rdhc/archives/ help_think/care.htm
10. Information VO. n.d. Value of Information in Decision Trees.
11. Tappenden P, Chilcott JB, Eggington S, Oakley J, McCabe C. Methods for expected value of information analysis in complex health economic models: developments on the health economics of interferon and glatiramer acetate for multiple sclerosis. Health Technol Assess 2004;8(27):1-78.
12. Song M, Spallek H, Polk D, Schleyer T, Wali T. How information systems should support the information needs of general dentists in clinical settings: suggestions from a qualitative study. BMC Med Inform Decis Mak 2010;10:1-9.
13. Thyvalikakath TP, Monaco V, Thambuganipalle HB, Schleyer T, Thambuganipalle HB, Schleyer T. A usability evaluation of four commercial dental computer based patient record systems. J Am Dent Assoc 2008;193:1632-42.
14. Koch S. Designing clinically useful systems: examples from medicine and dentisty. Adv Dent Res 2003;17:65-8.
15. Lu X. Design and implementation of cooperative distributed dental medical information system. [internet]. 2005. [cited 2015 Jun 9]. Available
from: http://www.computer.org/portal/web/csdl/doi/10.1109/CSCWD.2005.194287
16. Petersen PE, Bourgeois D, Bratthall D, Ogawa H. Oral health information systems-towards measuring progress in oral health promotion and disease prevention. Bull World Health Organ 2005;83(9):686-93
Published
2017-06-22