การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพจากสารหนูที่ปนเปื้อนในอาหารทะเล

Health risk assessment of arsenic contamination in seafood

  • สุชณา รัมมะนพและวรางคณา วิเศษมณี ลี
Keywords: สารหนู, อาหารทะเล, การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพ

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการบริโภคอาหารทะเลที่มีการปนเปื้อนสารหนู
โดยการเก็บตัวอย่างอาหารทะเลสดซึ่งประกอบด้วยหมึกกระดอง หมึกสาย หมึกกล้วย หมึกหอม ปูม้า กุ้งก้ามกราม กุ้งแชบ๊วย
และปลาทู นำมาวิเคราะห์ปริมาณสารหนูโดยวิธีแกรไฟต์เฟอร์เนสอะตอมมิกแอบซอร์พชันสเปกโทรโฟโตเมตรี พบว่าการ
ปนเปื้อนสารหนูในอาหารทะเลมีค่าอยู่ระหว่าง 0.0001-0.0457 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ทั้งนี้สารหนูในหมึกกระดองมีความ
เข้มข้นมากที่สุดเมื่อเปรียบเทียบกับอาหารทะเลประเภทอื่น โดยมีความเข้มข้นเท่ากับ 0.0457±0.0010 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
รองลงมาคือ หมึกสาย หมึกกล้วย ปูม้า หมึกหอม กุ้งก้ามกราม กุ้งแชบ๊วย และปลาทู โดยมีความเข้มข้นเท่ากับ
0.0118±0.0010, 0.0039±0.0002, 0.0022±0.0006, 0.0012±0.0000, 0.0011±0.0003, 0.0007±0.0002 และ
0.0001±0.0000 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม ตามลำดับ การประเมินความเสี่ยงจากการได้รับสารหนูที่ปนเปื้อนในอาหารทะเล
พบว่ามีค่า Hazard quotient (HQ) อยู่ในช่วง 0.0003-0.0630 ซึ่งแสดงว่าไม่มีความเสี่ยงด้านสุขภาพจากการบริโภคอาหาร
ทะเลทั้ง 8 ชนิด อย่างไรก็ตามจากการประเมินปริมาณที่บริโภคได้อย่างปลอดภัย พบว่าหมึกกระดองสามารถบริโภคได้น้อย
ที่สุด ในขณะที่ปลาทูสามารถบริโภคได้มากที่สุด

References

1. พูนทรัพย์ วิรุฬหกุล. โลหะหนัก : สถานะภาพการปนเปื้อนในสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์ของไทย. [อินเตอร์เน็ต]. 2557 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ค. 2559]. เข้าถึงได้จาก: http://slbkb. psu.ac.th/xmlui/handle/2558/2404
2. นพมาศ พึ่งทรัพย์. ผลของสารหนูต่อความเป็นพิษของสารพันธุกรรมและความเป็นพิษต่อเซลล์ตับในปลากะพงขาว. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชีววิทยา, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร. นครปฐม; 2552.
3. ณัฏฐ์วัจน์ พลเวียง. ปริมาณของสารหนูในตะกอนดินและหอยฝาเดียวในห้วยเหล็ก อ.วังสะพุง จ.เลย. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น. ขอนแก่น; 2556.
4. APHA, AWWA, WPCF. Standard methods for the examination of water and wastewater. 14th ed. Washington, D.C.: America Public Health Association; 1975.
5. สำนักอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยากระทรวงสาธารณสุข. พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 พร้อมกฎกระทรวงและประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับปรับปรุง ปี 2556). นนทบุรี:สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา; 2556
6. Food and Agriculture Organization of the United Nations. The state of food and agriculture. Rome: FAO Publishing Management Service; 2005.
7. United States Environmental Protection Agency. Risk assessment guidance for superfund volume I human health evaluation manual (Part A). Washington, D.C.: EPA Publication; 1989. ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 มกราคม - มิถุนายน 2559 ว. วิทย. เทคโน. หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ 55
8. สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.). โครงการพิเศษและหน่วยบริการ โซน 4: Size Thailand. [อินเตอร์เน็ต]. 2552 [เข้าถึงเมื่อ 20 พ.ค.2559]. เข้าถึงได้จาก: http://www.nstda.or.th/index.php?option=com_ rsgallery 2&page=inline&id =110& catid= 6 &limitstart=198
9. เฟื่องฟ้า โสภณพงศ์พิพัฒน์. การประเมินความเสี่ยงต่อสุขภาพของคนไทยจากการบริโภคอาหารทะเลและผลิตภัณฑ์อาหารทะเลที่ปนเปื้อนสารหนูอนินทรีย์.วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสัตวแพทยสาธารณสุข, บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. กรุงเทพฯ; 2553.
10. นันทวรรณ อุ่นจางวาง. การปนเปื้อนของสารหนูและตะกั่วในดินตะกอน บริเวณคลองอู่ตะเภา. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการทรัพยากรทะเลและชายฝั่ง, บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. สงขลา; 2557.
11. ประดิษฐ์ มีสุข, สัชญา เบญจกุล. การหาปริมาณสารหนูและโลหะหนักในสัตว์น้ำและสาหร่ายในทะเลสาบสงขลาในเดือนธันวาคม 2538. วารสารมหาวิทยาลัย
ทักษิณ 2541;1(1):45-9.
Published
2017-06-23