การสกัดและวิธีวัดความสามารถการต้านอนุมูลอิสระของในพืชสมุนไพร

Extraction and determination of antioxidant activity in herbal plant

  • กิตติพัฒน์ โสภิตธรรมคุณและปานทิพย์ รัต
Keywords: วิธีการสกัดสาร, การทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ, การหาปริมาณรวมของสารโพลีฟีนอล, การหาปริมาณรวมของสาร กลุ่มฟลาโวนอยด์, maceration, spectrophotometer, flavonoids, vitamin E derivative (trolox)

Abstract

          คุณสมบัติทางเคมีของสารสกัดจากสมุนไพรในการเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางในทางวิทยาศาสตร์ และเป็นองค์ความรู้สำคัญที่นำไปสู่การพัฒนาเป็นตัวยารักษาโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพในมนุษย์  การสกัดสารจากสมุนไพรมีหลายวิธีที่นิยมใช้กัน เช่น การแช่ในตัวทำละลาย การให้ตัวทำละลายไหลผ่าน การย่อย การสกัดด้วยวิธีการชง และการสกัดด้วยการต้มในน้ำเดือด แต่ละวิธีก็จะมีข้อจำกัดสำหรับการใช้เพื่อสกัดสารจากสมุนไพร เช่น ส่วนของพืชที่นำมาสกัด และความเสถียรของสารที่เราสนใจในสมุนไพร ในการวิเคราะห์ปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระโดยการวัดค่าการดูดกลืนแสงด้วยเครื่องสเปกโตรโฟโตมิเตอร์ ซึ่งเป็นเครื่องมือพื้นฐานที่ใช้ในห้องปฏิบัติการเคมีทั่วไป ปฏิกิริยาเคมีที่ใช้ ได้แก่ การวัดความสามารถในกำจัดอนุมูลอิสระ DPPH และ ABTS การวัดความสามารถในการรับอิเล็กตรอนจากสารต้านอนุมูลอิสระ ด้วยโมเลกุลตัวรับที่มีการเปลี่ยนแปลงค่าการดูดกลืนแสงของสารประกอบเชิงซ้อนที่เกิดขึ้น เช่น FRAP, PFRAP และ cupric reducing antioxidant power และการหาปริมาณรวมของสารโพลีฟีนอล และฟลาโวนอยด์ ในการวิเคราะห์เชิงปริมาณของสารต้านอนุมูลอิสระด้วยกราฟมาตรฐาน สารมาตรฐานที่ใช้ ได้แก่ butylate hydroxytoluene (BHT), butylate hydroxyanisole (BHA) วิตามินซี (ascorbic acid) วิตามินอี (a-tocopherol) และอนุพันธ์วิตามินอี (trolox, vitamin E derivative) สำหรับกรดแกลลิก (gallic acid) ใช้สำหรับเป็นสารมาตรฐานในการหาปริมาณรวมของสารโพลีฟีนอล และ Quercetin ก็เป็นสารมาตรฐานสำหรับหาปริมาณรวมของสารในกลุ่มฟลาโวนอยด์

         Chemical properties in herbal extracts are recognized as antioxidant. They have been widely interested in scientific fields. It is an important knowledge leading to the development of the effective medicine for human. The common procedures are applied for the herbal extraction i.e. maceration, percolation, digestion, infusion and decoction. In each extraction methods, it should be concerned about some limitations such as the part of plants using for preparation and chemical stability in herbal extract. Antioxidant assay is relied on absorption technique via spectrophotometer, general instrument in chemistry laboratory. Chemical reaction assays for determination of the antioxidant properties are DPPH and ABTS scavenging, the ability in electron acceptability from antioxidant molecules caused the alteration in absorption due to the chemical complex formation i.e. FRAP, PFRAP and cupric reducing; and analysis of total polyphenolics and flavonoids substances. Quantitative analysis of antioxidant contents relied on standard graph. The standard antioxidant agents for assay are butylate hydroxytoluene (BHT), butylate hydroxyanisole, vitamin C (ascorbic acid), vitamin E (a-tocopherol) and trolox (vitamin E derivative). Garlic acid is able to use as standard for quantitation of antioxidant and total polyphenolic contents. Quercetin is a standard agent for total flavonoid contents.

Published
2017-08-10